دوستای عزیزم سلام

از امروز تصمیم گرفتم مطالبی را که در روزنامه می نویسم برای شما دوستان هم بذارم تا اگر نظر یا انتقاد خاصی دارید رابهم بگید.منتظر نظرات خوبتون هستم.

بررسي مجموعه‌هاي نوروزي سيما

«مرد هزار چهره» پديده طنز نوروزي

هر ساله با نزديك شدن به ايام نوروز، تلويزيون به عنوان يك رسانه ملي سعي مي‌كند برنامه‌هاي متنوع و شادي را براي پر كردن ساعات فراغت خانواده‌ها تهيه كند.


در چند سال گذشته كه ايام نوروز با روزهاي سوگواري محرم و صفر تداخل پيدا كرد، شكل توليدات نوروزي تلويزيون نيز متناسب با اين ايام تغيير كرد و برنامه‌ها رنگ و بويي ديگر به خود گرفت. مسوولان براي جبران اين فضاي غم‌انگيز، نظارت بيشتري بر كيفيت آثار داشتند و توليدات عموماً به كارگردانان باتجربه و خبره محول مي‌شد.اما طي دو، سه سال اخير با فاصله گرفتن از اين همزماني، تمام شبكه‌هاي تلويزيوني در توليد مجموعه‌هاي طنز دست به ماراتني 13 شبه زده‌اند. هر كدام از آنها تلاش مي‌كردند هرچه بيشتر مردم را بخندانند و با به تصوير كشيدن داستان‌هايي جذاب و مفرح، مخاطبان بيشتري را به سمت خود جذب كنند.در حالي كه موضوع‌بندي و هدفگذاري تلويزيون به عنوان يك رسانه ملي، در سريال‌ها به سمت نظرات و سلايق مخاطبان حركت مي‌كند و نحوه برنامه‌ريزي‌هاي نوروزي به گونه‌اي است كه لحظات شادي را براي مردم فراهم كند در اين ميان استقبال مردم از اين برنامه‌ها نيز توفيق بزرگي براي تلويزيون محسوب مي‌شود. با خارج شدن سريال‌هاي نوروزي از گردونه رقابت و دريافت نظر مخاطب، اين روزها سازندگان با حضور در برنامه‌هاي تلويزيوني و نشست‌هاي مطبوعاتي در پي ارزيابي آثار خود در نگاه منتقدان و اهل فن هستند.در گزارش پيش‌رو، نظر چند تن از منتقدان و برنامه‌سازان سيما را صرفاً در خصوص جايگاه طنز در مجموعه‌هاي نوروزي سيما جويا شده‌ايم.

محمدتقي فهيم (منتقد)
تلويزيون امسال بسيار پربارتر از سال‌هاي پيش بود. در سال‌هاي گذشته به‌دليل مصادف‌شدن ايام محرم و صفر با نوروز، تلويزيون نمي‌توانست به برنامه‌ها و سريال‌هاي طنز بپردازد اما با گذر از اين ايام، رويكرد طنز در رسانه ملي بيشتر بوده است و البته انتظار مردم هم چيزي غير از اين نبوده است. محمدتقي فهيم، ضمن اظهار اين نكته گفت: «تلويزيون امسال حتي در مورد فيلم‌هاي سينمايي هم با دست پر ظاهر شد و چندين فيلم خارجي را همزمان با اكران‌هاي جهاني آن تهيه و پخش كرد اما معتقدم سريال‌هاي ايراني بسيار موفق‌تر بودند و با اقبال بيشتري از سوي مردم روبه‌رو شدند و مردم نيز نشان دادند كه ترجيح مي‌دهند توليدات بومي و داخلي را بيشتر تماشا كنند».فهيم در ادامه سخنانش افزود: «امسال همه شبكه‌ها، آثار طنز توليد كرده بودند اما اين آثار از نظر قوت و محتوايي نسبت به يكديگر خيلي فاصله داشتند، نمونه‌اش سريال «مرد هزار چهره» ساخته مهران مديري است كه از لحاظ به‌روز بودن، توجه به مسائل و معضلات اجتماعي، نوبودن ساختار مورد استفاده در سريال‌سازي حاصل كار را در راس اين برنامه هاي نوروزي قرار داده بود.سريال «مرد هزار چهره» در قياس با ديگر آثار مهران مديري چند قدم جلوتر بود و از فكاهي، لودگي و تكه كلام‌هاي سبكسرانه قبل فاصله گرفته بود، ضمن اينكه خارج‌شدن از قالب آپارتماني و توليدات پلاتويي به اين موفقيت كمك كرده بود».اين منتقد در ادامه با اشاره به موضوعات مورد نظر در «مرد هزار چهره» گفت: مجموعه داستاني «مرد هزار چهره» اين توفيق را داشت كه بتواند با بعضي از صنوف و شخصيت‌هاي سياسي شوخي كند، به‌خصوص در دو بخش پزشكان و هنرمندان كه توانست به‌خوبي بدون توهين، از برخي مسائل انتقاد كند. يكي ديگر از جذابيت‌هاي اين مجموعه نيز استفاده از بازيگران شاخص همچون عليرضا خمسه و... بود. سريال «مرد هزار چهره» تنها يك فكاهي نبود و طنز موقعيت و كميك به‌خوبي در آن استفاده شده بود».فهيم در ادامه تصريح كرد: «به‌نظرم سريال ديگري كه در رده دوم قرار مي‌گيرد، سريال «پيامك از ديار باقي» ساخته سيروس مقدم است. اين سريال سوژه جديدي نداشت و موضوع آن به‌شدت كليشه‌اي بود، نمونه آن را در سريال «مسافري از هند» قاسم جعفري ديده بوديم اما با اين تفاسير سيروس مقدم در اولين گامي كه به سمت طنز برداشت توانست موفق عمل كند و نشان داد توانايي ايجاد موقعيت‌هاي كمدي را به خوبي دارد. البته اين در حالي است كه پايان اين مجموعه موفقيتي نسبت به كل كار نداشت.»محمدتقي فهيم در اين جمع‌بندي به سريال‌هاي «نشاني» و «قرارگاه مسكوني» نيز پرداخت و گفت: «سريال «نشاني» به جز بهره گرفتن از چند بازيگر مطرح سينما، كار مطلوب و خوبي نبود و در آن به رغم لوكيشن‌هاي متعدد در ايران و خارج از كشور نوعي سردرگمي به چشم مي‌خورد، ضمن اينكه رامبد جوان در اين سريال از بازيگراني مثل پرويز پورحسيني، داود رشيدي، پروانه معصومي، اميرحسين صديق، آتنه فقيه‌نصيري و ... كه پتانسيل خوبي براي بازي دارند، به خوبي نتوانسته بود استفاده كند. در مجموع در مقايسه با مجموعه كار قبلي كه ذكر كردم، «نشاني» اثري ضعيف بود. اما «قرارگاه مسكوني» جواد رضويان به جز يك سري جذابيت‌هاي پادگاني و استفاده كردن از روزنه‌هاي فرار از پادگان و ... آن هم تنها براي جوانان و آقاياني كه اين دوره را تجربه كرده‌اند، مورد قابل ذكري نداشت.»اين منتقد در پايان سخنانش افزود: «مجموعه قرارگاه مسكوني» مجموعه‌اي بسيار كشدار بود، به طوري كه بعضي از پلان‌ها تبديل به سكانس شده بود و لحظات خسته كننده‌اي ايجاد كرده بود.»
مهران رسام (كارگردان)
اما مهران رسام در نگاه اجمالي به نوع طنز مجموعه‌هاي نوروزي به اختصار اينچنين نظر داد: «به نظرم «مرد هزار چهره» مهران مديري در قياس با ساير سريال‌ها بهتر بود. در ميان نگاه سازندگان مجموعه‌هاي طنز نوروزي بايد گفت تنها او بود كه در «مرد هزار چهره» توانست به طنز درستي دست پيدا كند.»
علي افشار (منتقد)
«تلويزيون نبايد عرصه طنز در سريال‌هاي نوروزي را تبديل به آزمون و خطا كند، بايد به كساني كه كارنامه موفقي دارند اعتماد كند. كساني مانند سيروس مقدم كه هميشه در سريال‌هاي جدي سيما موفق بوده است در اين ايام نبايد آزمايش شود. اين آزمون و خطاها بايد در طول سال انجام شود.»وي در ادامه افزود: «مثلا آقاي عطاران سال گذشته توانست بسيار موفق عمل كند و پيش‌بيني مي‌شد كه در ايام نوروز هم اثري توليد كند كه متاسفانه اين اتفاق نيفتاد. البته منظور اين نيست كه تلويزيون تنها به افراد محدود بسنده كند، اما مسوولان بايد از قبل براي آثاري كه قرار است توليد شود، برنامه‌ريزي كنند تا به نتايج درستي از اينكه يك برنامه مثلاً چقدر مي‌تواند پربيننده باشد و يا جذابيت بيشتري دارد و... برسد امسال اين ارزيابي از پيش انجام نشده بود به همين علت سريال متوسطي مثل «نشاني» ساخته رامبد جوان به روي آنتن رفت كه حتي توقعاتي كه از رامبد جوان به عنوان يك بازيگر طنز موفق مي‌رفت را برآورده نكرد».وي در ادامه با اشاره به مجموعه «پيامك از ديار باقي» گفت: «اين مجموعه را نمي‌توان در زمره آثار طنز قرار داد وي همچنين تصريح كرد: «به لحاظ نگرش متفاوت به طنز، سريال «مرد هزار چهره» ساخته مهران مديري از ديگر آثار نوروزي سيما موفق‌تر بود. در اين سريال گرچه نوآوري ساختاري وجود نداشت اما نسبت به آثار قبلي مهران مديري از موفقيت چشمگيرتري برخوردار بود».افشار همچنين به سريال «قرارگاه مسكوني» ساخته جواد رضويان پرداخت و گفت: جواد رضويان با اينكه تجربه كمتري در كارگرداني طنز دارد، اما توانست سريال صادقانه‌اي بسازد و در اين كار موفق عمل كرد».
مرضيه برومند (كارگردان)
مرضيه برومند كه خود از بازيگران يكي از مجموعه‌هاي نوروزي بود در ابتدا با اشاره به سريال مهران مديري اينچنين گفت: «براي اولين‌بار از سريال مهران مديري يعني «مرد هزار چهره» خوشم آمد اما سريال «پيامك از ديار باقي» به هيچ‌وجه مورد توجه‌ام قرار نگرفت اما مجموعه «نشاني» ساخته رامبد جوان كه خودم در آن بازي كرده بود به‌نظرم مي‌توانست خيلي بهتر از آن چيزي كه ديديم باشد به هر حال از رامبد جوان توقع كار بهتري مي‌رفت و نمي‌دانم چرا حاصل كارمان آن‌طور كه بايد نتيجه نداد. درخصوص سريال «قرارگاه مسكوني» بايد بگويم متاسفانه فرصت نشد كه كاملاً آن را پيگيري كنم اما آن مقداري از سريال كه من ديدم به‌نظرم قابل قبول بود.
فريدون صديقي (منتقد)
در بين سريال‌هاي نوروزي امسال «مرد هزار چهره» اولين انتخاب من بود، اين منتقد و روزنامه‌نگار ضمن اظهار اين نكته گفت اين سريال به دليل فيلمنامه سنجيده، انتقاد از لايه‌هاي اجتماعي و صنوف مختلف، پرداخت مناسب و پيام ضمني و غيرمستقيم كه دلالت بر رفتارهاي سازمان‌هاي اداري ما مي‌كرد اثر موفقي بود.سريال «نشاني» ديگر انتخاب فريدون صديقي بود. وي در اين‌باره گفت: سريال «نشاني» گرچه داراي مضموني قديمي بود، اما نگاهي نو و پرداختي مناسب داشت. يكي از حسن‌‌هاي عمده كه اين سريال را از سريال‌هاي ديگر متمايز مي‌كرد، نگاه شيرين، مثبت و اميدوارانه به زندگي بود.صديقي در ادامه گفت: جايگاه طنز در دو سريالي كه ذكر كردم، كاملاً رعايت شده بود، طنزي تلخ و برانگيزاننده در «مرد هزار چهره» و طنزي تلخ در «نشاني» كاملاً مشهود بود. بعد از مدت‌ها شاهد بوديم كه رويكردي سست و ضعيف همراه با لودگي احساس نمي‌شود.اين منتقد در ادامه افزود: «بيشترين تاكيدم روي سريال «نشاني» است كه پرداختي قابل قبول با بازي‌هاي قابل تحسين پروانه معصومي و آتنه فقيه‌نصيري و ... داشت. فقيه‌نصيري به خوبي توانسته بود چهره يك ايراني زندگي كرده در خارج از كشور را به تصوير بكشد. داوود رشيدي بسيار حضور خوبي داشت و فلورا سام سواي نويسنده بودنش، بازي خيلي خوبي ارائه داده و توانسته بود به نحوي مناسب در فيلمنامه ظرفيت‌هاي شعري و شعوري سهراب سپهري را به تصوير كشد.صديقي در پايان اظهار داشت: به جز دو سريالي كه اسم بردم، انتخاب بعدي برايم وجود ندارد.
سعيد مستغاثي (منتقد)
سريال‌هاي نوروزي امسال به جهت بار طنز بهتر از سال‌هاي گذشته بود. مستغاثي در تكميل نظر خود عنوان داشت: سريال‌هاي «مرد هزار چهره»، «پيامك از ديار باقي» و «نشاني» همگي توليدات قابل قبولي بودند، برخلاف سال‌هاي گذشته نواقص كمتري در توليدات نوروزي ديده مي‌شد.وي در ادامه افزود: به نظرم بايد مجموعه آقاي مهران مديري را از ارزيابي‌ها كنار گذاشت چون او در تمام سال‌‌هايي كه به كارگرداني پرداخته است، ثابت كرده كه كار خود را به خوبي بلد است.مستغاثي درادامه افزود: سريال «نشاني» از موضوعي خوب به همراه بازي‌هاي قابل توجه و كارگرداني درست برخوردار بود و از اينكه بازيگراني مثل داوود رشيدي، پروانه معصومي، پرويز پورحسيني و ... بعد از مدت‌ها پوسته‌شكني كرده بودند و قدم به عرصه‌هاي طنز گذاشته بودند، بسيار قابل قبول بود.سريال «پيامك از ديار باقي» هم با وجود اينكه موضوعي تكراري و كليشه‌اي داشت اما داراي جذابيت‌هايي بود كه از نظر مخاطب دور نماند.